Dostoyevsky: The House of the Dead

As you should remember, I once translated the author’s introduction to The House of the Dead (Zapiski iz mertvogo doma) from Russian into Irish. Here is an updated and stylistically enhanced version of that.


Aon duine a dhéanfas críocha cúil na Sibéire a thaisteal, idir mhachairí móra, shléibhte agus choillte aistreánacha, is dual dó teacht trasna ar an gcorr-chathair bheag, áit a bhfuil míle nó cupla míle de dhaoine ag cur fúthu. Tithíocht adhmaid uilig go léir a bhíos sna cathracha seo, agus sin a mbíonn de chuid súl iontu, maille le dhá theach pobail – ceann acu ina sheasamh i lár na háite, agus an ceann eile suite in aice na reilige. Is ar éigean a thig leat “cathair” a thabhairt ar a leithéid, nó is leis an gcuid is fearr de na sráidbhailte taobh amuigh de Mhoscó is cosúla iad.


críocha cúil “hinterlands”

aistreánach “inconvenient, barely accessible, difficult to negotiate” (speaking of a place)

cuid súl “eye candy, something worth seeing”

maille le “together with, as well as, in addition to” 


Bíonn a gcuid féin de státseirbhísigh ag obair sna cathracha seo, agus siúd is gurbh é a fuacht a thabhaigh a clú don tSibéir, is féidir leat bheith i do shuí go te teolaí ar fad sna bólaí seo, más státseirbhíseach thú. Na daoine a bhfuil cónaí orthu anseo, is macánta an cineál muintire iad nár bhuair a gcloigeann riamh le nóisin na haoise nua; is fearr leo cloí go dian daingean leis an sórt saoil a chleachtaíodh a sinsir rompu. Is iad na státseirbhísigh a dhéanas cúis na huasaicme anseo, agus ní bheadh sé cuí ná óraice iad a dhiúltú faoi. 


tabhaigh/tabhú “to earn”

bheith i do shuí go te teolaí “to live a comfortable life”

a bhfuil cónaí orthu anseo “who live, reside here”

macánta “sincere, naive, nice”

do chloigeann a bhuaireamh le rud “to bother, to be bothered, about something”

nóisean “strange idea, outlandish notion”; also “infatuation”

cloígh/cloí le…”to cling to”

cúis ruda a dhéanamh “to play the role of something (in the sense of being just good enough to do)”. Cf. déanfaidh sé cúis “it will do (when there’s nothing better)”

óraice = cuí “proper, fitting, befitting”. Óraice is generally only used in negated sentences.


Daoine de thógáil na Sibéire féin atá i gcuid mhaith acu; an chuid eile, áfach, is muintir isteach iad a tháinig ó chroí na Rúise, ó na cathracha móra ach go háirithe, nó is é an tuarastal a mheall an bealach seo iad, agus an dóchas atá acu as an todhchaí. An chuid acu a gheobhas amach cad é is ciall cheart don saol seo, fanfaidh a bhformhór anseo, agus teasghrá is taithneamh acu don tír seo a bhfuil siad á gcló léi. Dá réir sin, is dual dóibh go dtiocfaidh rath Dé ar a gcuid oibre. 


daoine de thógáil na Sibéire “people born and bred in Siberia”

muintir isteach “blow-ins”

dóchas “hope” takes the preposition as “out of”

an todhchaí “future”

tú féin a chló le rud (clóigh!) to get accustomed to something



An chuid eile acu, áfach, níl iontu ach lucht aerachais, agus ós rud é nach bhfuil sé daite dóibh teacht isteach ar chuspóir ár mbeatha ar dhroim an domhain, ní bheidh siad i bhfad á dtuirsiú den tSibéir, agus iad á gceistiú féin, cad é an cineál cat mara a d’fhág an taobh seo den tír iad an chéad uair riamh. Beidh mífhoighne orthu deireadh an téarma trí bliana a bhaint amach, agus nuair a bheas lá an chaighdeáin ann, fillfidh siad abhaile in áit na mbonn le conablach saoil a chur díobh ag caitheamh anuas ar an tSibéir agus ag draothadh gáire fúithi. Níl an ceart ag an dream seo, áfach. 


lucht aerachais “lighthearted people, airheads who only want to have fun”

níl sé daite dó “he is not destined”

teacht isteach ar…”to get the hang of something”

cat mara “(personification of) bad luck”

lá an chaighdeáin “the allotted day”

in áit na mbonn “as fast as they can”

conablach saoil “most part of one’s life”

ag caitheamh anuas ar an tSibéir “vilifying Siberia, finding fault with Siberia”

ag draothadh gáire “laughing scornfully”


Ní hiad na státseirbhísigh an t-aon aicme amháin a bhfuil rath in aice láimhe acu sa tSibéir. Tá an aeráid go breá ar fad; tá an tír lán ceannaithe agus trádálaithe saibhre nár theip a soicheall riamh orthu; agus go leor daoine de na mionlaigh eitneacha féin ag déanamh go maith. Bíonn na mná óga chomh hálainn agus a bhíos siad geanmnaí; agus bíonn an géim ag siúl síos suas na sráideanna chomh flúirseach is nach bhfuil de dhíth ar an sealgaire ach a ghunna a ardú. Bítear ag ól seaimpéine mar a bheadh uisce ann, agus tá an caibheár thar barr ar fad. Le fiche focal a chur in aon fhocal amháin, tír í an tSibéir nach bhfuil a sárú ann, ar acht is go bhfuil tú in ann a barr a aithint is a bhaint. Agus níl máistir a muintire ann le barr a bhaint.


ceannaí “trader, merchant”

trádálaí “trader”

soicheall “hospitality”

geanmnaí “chaste”

géim “game, animals to be hunted”

seaimpéin “champagne”

caibheár “caviar”

barr “crop, yield, good result”

níl máistir mhuintir na Sibéire ann “there’s no-one better than the people of Siberia” 


I gceann de na cathracha beaga suáilceacha seo, áit a raibh togha na ndaoine ina gcónaí chomh lách cineálta is a bhí siad, i gcruth is nach bhféadfainn choíche cuimhne na muintire seo a ruaigeadh as mo chroí, – ina leithéid d’áit a casadh Aleksandr Petrovich Goryachnikov orm. Ina fhear uasal agus ina oidhre fearainn a rugadh mo dhuine thall sa Rúis, ach nuair a mharaigh sé a bhean chéile, ba é an pionós a ghearr an dlí dó ná an díbirt go dtí an tSibéir ina phríosúnach daorbhroide den dara rang. Nuair a bhí an téarma deich mbliana istigh aige, d’fhan sé i gcathair C. ina chóilíneach shaorthoilteanach, agus ba ansin a chaith sé a shaol go síochánta suaimhneach. 


suáilceach “virtuous, joyful”

cineálta “kind, hospitable, nice”

i gcruth is nach bhféadfainn “so that I could not”

oidhre “heir”

fearann “land, domain”

pionós a ghearradh: In Irish, a punishment is “cut” to you

díbirt “banishment”

daorbhroid “forced labour”

nuair a bhí an téarma istigh aige “when he had finished his term of imprisonment”, i.e. suffered the whole of his punishment

saorthoilteanach “voluntary, willing”


Déanta na fírinne, bhí sé cláraithe go hoifigiúil i gceann de na paróistí tuaithe taobh amuigh den chathair, ach ba sa bhaile mhór a chuir sé faoi, agus é ag saothrú a choda measartha maith ag múineadh scoile do na páistí. Is iomaí duine de lucht na díbeartha a bhíos ag dul le múinteoireacht mar ghléas beo sa tSibéir, agus ní gnách a leithéidí a chur ó dhoras ná a dhiúltú faoi obair. An teanga Fraincise is mó a mhúintear, ós rud é nach féidir le haon duine mórán dul chun cinn a dhéanamh ina huireasa; agus is fánach duine sna críocha corracha cúil seo a mbeadh aon chur amach aige uirthi, murach na múinteoirí díbeartha. 


cláraithe “registered, listed”

chuir sé faoi “he settled down”

ag múineadh scoile: In Irish, you can “teach school” to children (scoil a mhúineadh), and you can even “learn learning” (léann a fhoghlaim). It does not sound awkward.

lucht na díbeartha “banished people”

gléas beo = slí bheatha “livelihood”

in uireasa “without”

murach = ach go bé “if it wasn’t for…”


Casadh Aleksandr Petrovich orm an chéad uair i dteach Ivan Ivanovich Gvozdikov; státseirbhíseach maith mórintinneach a bhí ann, mar Gvozdikov, agus cúigear clainne aige: iníonacha uilig go léir a bhí ann, agus an mhóréirim chéanna chun foghlama iontu uilig, ainneoin éagsúlacht a n-aoise. Mhúineadh Aleksandr Petrovich ceachtanna dóibh ceithre huaire in aghaidh na seachtaine, ar dheich gcóipéice fichid an laisín. Ba í a chosúlacht a tharraing mo shúil ar mo dhuine an chéad uair. Fear seang mílítheach a bhí ann, ach ní raibh sé thar cúig bliana déag is fiche d’aois, an fear beag díomasach seo. 


laisín = ceacht “lesson”

mílítheach “very pale”


B’fhearr leis riamh éadaí glana a chur air, éadaí ba mhó a shamhlófá le hIarthar na hEorpa ná leis an Rúis s’againn. An té a bhuailfeadh bleid air, d’ardódh mo dhuine a shúile go furchaidh faichilleach air, mar a bheifí ag iarraidh fuascailt fichille nó scaoileadh rúin a bhaint as. I ndeireadh na dála, d’fhreagraíodh sé go gonta giorraisc, agus é ag meá gach focal dá labhródh sé chomh cúramach is gur chuir sé míchompord ort, agus tú i bpianpháis ag fanacht le deireadh an chomhrá. 


X a shamhlú le Y “to associate X with Y”

bleid a bhualadh ar dhuine “to address, accost someone”

furchaidh “wary, cautious”


Chuir mé ansin a sheanchas ar Ivan Ivanovich, agus fuair mé le cloisteáil gur duine dea-mhúinte ardbhéasach gan locht gan smál a bhí ann, ó thaobh an chineál saoil a bhí aige; nó ní bheadh Ivan Ivanovich sásta an fear seo a bheith ag múineadh scoile dá chuid iníonacha, dá mbeadh a mhalairt fíor. Chuala mé uaidh, fosta, gur éan corr a bhí ann a sheachnaíodh comhluadar na ndaoine eile; gur duine thar a bheith léannta a bhí ann, agus é ag léamh na scórtha leabhar; gur duine a bhí ann nach labhraíodh mórán, agus é chomh ciúin, chomh tostach is go rachadh sé rite le haon duine mórán thar an leathfhocal a bhaint as. Na daoine eile a cheistigh mé, bhí siad géarbharúlach gur gealt a bhí ann, siúd is nach raibh an duáilce áirithe seo ag cur isteach orthu ar aon dóigh ar leith. 


seanchas duine a chur “to inquire about a person”

rachadh sé rite le haon duine “anyone would find it difficult”

géarbharúlach “convinced”

duáilce “defect; vice”


Bhí a lán de na daoine ba mheasúla san áit sásta a bhféile a thál ar Aleksandr Petrovich, nó is amhlaidh gur fear úsáideach a bhí ann le litreacha molta agus a leithéid a scríobh. Bhíothas ag déanamh go raibh gaolta uaisle aige thiar sa Rúis, ach ba léir go raibh sé, agus é ina phríosúnach daorbhroide go fóill, i ndiaidh éirí as cibé caidreamh a bhíodh aige lena mhuintir. Fear a bhí ann, mar sin, nach n-aithneodh a leas féin. Thairis sin, bhí a fhios ag cách scéal a bheatha is a bhreithe: ní raibh sé bliain pósta ar a bhean chéile nuair a mharaigh sé í le teann éada, agus ansin chuir sé féin in iúl do na húdaráis gurbh eisean a rinne an choir.


d’fhéile a thál ar dhuine “to show your generosity to someone”. Actually, tál/tál means “to yield (milk or other secrete)”, but it is also used in the sense of bestowing.


nach n-aithneodh a leas féin “who wouldn’t recognize what was best for him”



Bhain an admháil seo a lán blianta den téarma príosúnachta a bhí ag dul dó. Is gnách glacadh leis an gcineál seo dúnmharuithe mar ábhar bróin gan aon duine ar leith a mhilleánú mórán, agus is trua le cách an coirpeoir féin. Ina dhiaidh sin féin, sheachnaíodh mo dhuine cuideachta an tsaoil mhóir, agus b’fhearr leis gan dul i bhfianaise na ndaoine eile ach lena chuid ceachtanna a thabhairt uaidh.


dul i bhfianaise daoine eile “to show oneself in the presence of other people”


Ar tús, ba chuma liom faoi, a bheag nó a mhór, ach de réir a chéile, níl a fhios agam cad chuige, tháinig spéis agam ann. Bhí ag dul díom aon chiall nó tuiscint cheart a bhaint as an bhfear áirithe sin. Ní raibh lá áiméir agam é a bhréagadh chun comhrá liom. Ar ndóigh, agus tú ag cur ceist air, shílfeá gur ghlac sé leis mar dhualgas thar dhualgaisí a shaoil freagra a thabhairt chomh réidh is a thiocfadh leis; ach má rinne mé iarracht tuilleadh cainte a fháscadh as mo dhuine i ndiaidh na bhfreagraí seo, tháinig gnúis na fulaingthe is na tuirse ar a cheannaithe. 


tháinig spéis agam ann “I became interested in him”


áiméar “opportunity”


ní raibh lá áiméir agam “I had no opportunity”. Lá is here used idiomatically just as an addition to the negated verb, it does not mean “day”.


Is cuimhin liom oíche iontach álainn shamhraidh agus an bheirt againn ag fágáil tigh Ivan Ivanovich in éineacht. I dtoibinne, rith liom é a iarraidh isteach chugam féin le toitín a chaitheamh. Níl léamh ná scríobh ná insint bhéil ar an scanradh a d’aithin mé ar a aghaidh ansin. Rinneadh stangaire de, agus thosaigh sé ag monabhar focail scartha nach raibh ag teacht le chéile ar aon nós. Ansin, i ndiaidh dó súil fheargach a chaitheamh ormsa, abhae go deo leis i malairt treo ar fad. Fuair mé mé féin faoi dhubhiontas. Ón uair sin i leith, agus é ag castáil ormsa, ba nós leis bheith ag stánú is ag starógacht orm agus cuma cineál sceimhlithe air.


níl léamh ná scríobh ná insint bhéil air “there’s no way to describe it” (idiomatic expression)


stangaire “rigid, motionless person”; rinneadh […] de “he turned into a […]”


Níor ghéill mé féin, áfach; mhothaigh mé go raibh mo dhuine do mo tharraingt ina leith in ainneoin an bheirt againn; agus i ndiaidh aon mhíosa amháin, chuaigh mé i bhfianaise Goriachnikov i mo dheoin. Is léir go raibh mé do m’iompar go tútach mímhúinte. Bhí cónaí ar an bhfear seo ar imeall na cathrach i dteach sheanmhná de phór na mbuirgéiseach, a raibh iníon aici, agus í ag éileamh le créachta. Bhí leanbh tabhartha ag an iníon seo í féin, cailín a bhí thart ar dheich mbliana d’aois. Leanbh álainn cineálta a bhí ann.


in ainneoin + GEN does not just mean “in spite of”, it can also mean “against [someone’s] will”. You will probably notice that I don’t write here “in ainneoin na beirte againn”, although this would be grammatically more correct. This is because “an bheirt againn” is a pronominal expression, which it feels more natural not to decline grammatically, to me at least.


i ndeoin + GEN is of course the opposite of in ainneoin, i.e. by [someone’s] free will”. (“Caithfidh mé é a dhéanamh i mo dheoin nó i m’ainneoin” = “I must do it willingly or unwillingly”) 


leanbh tabhartha “illegitimate child, child born out of wedlock”


ag éileamh “ailing”


créachta “TB”


Nuair a tháinig mé isteach, bhí Aleksandr Petrovich ag múineadh léitheoireachta don pháiste. Ag fáil radhairc ormsa dó, tháinig a leithéid de náire air is go sílfeá gur i mbun míghnímh nó coire a bhí sé. Fágadh mo dhuine ina stangaire ar fad, sheas sé suas óna chathaoir agus sháigh sé ionam a raibh de shúile ina cheann. Shuigh muid síos sa deireadh, ach d’fhan sé ag coinneáil diansúil orm, mar a bheadh sé in amhras go raibh plean éigin glactha agam lena chabhóg a dhéanamh. Thuig mé go raibh sé chomh drochamhrasach is nach raibh mórán idir é agus deargmhire. 


ag fáil radhairc ormsa dó “getting a look at me”,”while he was getting a look at me”. Note that in such “ag” + verbal noun constructions as this, the preposition “do” can refer to the notional subject of the verbal noun.


sháigh sé ionam a raibh de shúile ina cheann “he stabbed into me all there was of eyes in his head”, i.e. completely fixed me with his eyes.


diansúil “a watchful eye”


lena chabhóg a dhéanamh “to bring me to ruin”. Cabhóg “ruin, undoing” (usually in the phrase “cabhóg duine a dhéanamh” = “to bring someone to ruin”).


Mhair sé ag amharc go fuafar orm, agus é ag tabhairt in amhail a rá liom go mba chóir dom greadadh liom ar an toirt. Labhair mé féin leis, agus mé ag trácht ar nuacht na háite, ach má labhair féin, is beag freagra a bhain mé as mo chéile comhrá ach amháin gur tháinig meangadh feargach draothgháire air. Tuigeadh dom go raibh sé aineolach ar fad ar an ngnáthshaol sa chathair ina thimpeall – gur chuma leis sa diabhal faoi, fiú. Ansin, tharraing mé orm cúrsaí na mbólaí máguaird, agus na rudaí a bhí de dhíth le saol a dhéanamh ansin. D’éist sé liom ina thost ar fad, agus an dóigh a raibh sé ag dearcadh orm tháinig náire agus aiféaltas orm gur labhair mé amach an chéad uair riamh. Le haisfhreagra éigin a bhréagadh ó mo dhuine, rith liom na hirisí agus na leabhair a thairiscint dó a bhí mé a iompar liom ó oifig an phoist: bhí siad ar fad chomh húr is nach ndearna mé féin oiread is na leathanaigh a scaradh ó chéile go fóill. Ba bheag nár chuir an cineál seo flaithiúlachta fearg ar mo dhuine. Chaith sé súil chíocrach ar na leabhair, ach tháinig sé chuige féin ansin, agus dhiúltaigh sé don tairiscint, siocair is nach raibh am saor aige. 


mair!/maireachtáil is not just “to live”, but “to continue”


tabhairt in amhail “to be about to do something, to almost do something (but not quite)”


greadadh liom “to hit the road, to go away”


ar an toirt “immediately”


saol a dhéanamh ansin “to establish oneself there, to make a living there”


siocair is go/nach/gur/nár “on the excuse that…” (but often used just in the sense of “because”)


Sa deireadh thiar thall, d’fhág mé slán is beannacht ag mo dhuine, agus ag tréigean na háite dom, mhothaigh mé ualach trom ag titim de mo chroí. Ba náir liom an scéal ar fad ina dhiaidh sin, nó tar éis an tsaoil b’amaideach is ba dhímhúinte an mhaise dom a bheith ag cur isteach ar dhuine a bhí chomh meáite leis an bhfear seo ar é féin a choinneáil ar a sheachaint ón saol mór. Ach anois, bhí an mordadh déanta agam, agus an giorria ina shuí. Is cuimhin liom nach minic a chonaic mé leabhar aige, rud a tháinig crosach ar an ngnáthchaint a luaigh léitheoireacht leis.


tar éis an tsaoil “after all” (this is a Munster expression typical of Blasket literature)


b’amaideach is ba dhímhúinte an mhaise dom “it was stupid and impolite of me”


meáite “determined, hell-bent” (use with the preposition ar: bhí sé meáite ar é a dhéanamh “he was determined to do it”)


ar a sheachaint “on the run, isolated”. Often people use the form “seachnadh” rather than the standard “seachaint” in this particular phrase, even if they’d prefer “seachaint” in other contexts.


bhí an mordadh déanta agam means “I had done the bad thing and could not undo it”. The noun “mordadh” = “the bad thing that cannot be undone” has as far as I know no other use, and it is not even known to standard dictionaries. The only context where I have seen it is in Seán Bán Mac Meanman’s writings, where it had to be glossed by the editors.


Mar sin féin, an cupla uair a tharla mé ag dul thart lena áit chónaithe in antráth na hoíche, chuir mé sonrú ann go raibh lampa lasta ag soilsiú istigh aige i gcónaí. Cad é a bhí sé a dhéanamh ansin, agus é ag déanamh airneán aonair go teacht an lae? An ag breacadh síos lámhscríbhinne a bhí sé? Agus má b’ea, cad é an cineál rudaí a bhí á scríobh aige?


in antráth na hoíche “late by night”


chuir mé sonrú i rud “I took notice of sth”


airneán “the act of sitting up late at night”. It can refer to a social evening too, so I wrote “airneán aonair” to be unambiguous about his having no company


breac/breacadh síos “to write, jot down”


Tharla go raibh gnó le socrú agam in áit eile, b’éigean dom an chathair s’againn a fhágáil ar feadh thréimhse cupla mí. Nuair a tháinig mé ar ais, agus an geimhreadh ann, fuair mé tásc mo dhuine in ainriocht a thuairisce. Ina aonar a shíothlaigh sé, agus níor bhac sé le cur fá choinne an dochtúra. Bhí sé leath ligthe i ndearmad ag muintir na háite cheana féin. Bhí a árasán tréigthe ar fad. Ní raibh aon mhoill orm aithne a fháil ar bhean an tí, nó theastaigh uaim seanchas an mharbháin a chur, nó fáil amach fá dtaobh de, ar aon nós: cad é a bhíodh idir lámhaibh ag an tionónta, cén cineál scríbhneoireachta a bhí i gceist? D’íoc mé sciúrtóg airgid leis an tseanbhean le teacht i seilbh oidhreacht a tionónta, is é sin, a chuid scríbhinní. D’admhaigh an chailleach gur chlis uirthi teacht trasna ar dhá cheann de na leabhráin nótaí a bhí ann ar dtús.


socraigh/socrú “to settle, to arrange”


tásc “report of death”. Fuair mé tásc mo dhuine in ainriocht a thuairisce “when I inquired about him, I was told he was dead.”


síothlaigh/síothlú “to die (peacefully)”


níor bhac sé le cur fá choinne an dochtúra “he didn’t bother to send for the doctor”


leath ligthe i ndearmad “half forgotten”


tréigthe “abandoned”


aithne a fháil ar dhuine “to get acquainted with sb”


sciúrtóg “small amount of money”


chlis uirthi = theip uirthi “she didn’t succeed”


Bean dhuairc thostach a bhí ann nach raibh mórán eolais inbhainte aisti. Ní raibh sí ábalta ach beagáinín a rá i dtaobh a tionónta, thar a raibh cluinte agam ó fhaisnéiseoirí eile roimhe sin. Dar léi, chaitheadh an tionónta na míosa fada díomhaoin ar fad, gan leabhar a oscailt amach ná breith ar pheann. Nuair a bhuaileadh an tallann é, áfach, d’fhéadfadh sé na hoícheanta a chur de ag dul ó cheann ceann an tseomra i mbun a mhachnaimh, nó fiú ag caint leis féin. 


faisnéiseoir “informant”


tallann “talent” but also “impulse, fit”


Thairis sin, bhí grá aige don chailín bheag, gariníon na caillí, go háirithe ó chuala sé gurbh é Cáit ab ainm di. Níor imigh bliain nach ndeachaigh mo dhuine ar aifreann le Féile Naomh Caitríona a cheiliúradh. Ní raibh cuideachta ná cuairteoirí ag teastáil uaidh, agus ní fhágadh sé an baile ach le scoil a fhoghlaim do na páistí. Bhí sé cineál míshásta, fiú, leis an dóigh a dtagadh sí féin, bean an tí, isteach chuige uair in aghaidh na seachtaine leis an áit a scuabadh glan. Siúd is gur chaith sé trí bliana ar aíocht ag an tseanbhean, ní labhraíodh sé léi ach an-chorruair. 


scoil a fhoghlaim: foghlaim means (at least in Ulster) “to teach”, in addition to “to learn”. So, scoil a fhoghlaim = to teach school, to teach. Of course scoil a mhúineadh is also possible.


ar aíocht ag…  = staying with somebody, living in their house. 


Chuir mé ceist ar Cháit bheag, ar chuimhin léi a múinteoir. Stán sí orm gan gíocs ná míocs a ligean aisti, thug sí a droim liom agus thosaigh sí ag caoineadh. Dhealraigh sé go raibh an fear sin in ann grá a mhealladh ó aon chroí amháin ar a laghad.


gan gíocs ná míocs a ligean aisti (or asam, asat &c according to the subject of the sentence) “without saying anything”

le can mean “towards”


dhealraigh sé “it seemed”

Thug mé liom a chuid páipéar agus chaith mé lá iomlán ag cur ord is eagar orthu. Trí cinn as gach ceathrar, ní raibh ann ach truflais, ar nós ceachtanna scoile nó nótaí sealadacha eile; ach bhí leabhrán amháin ann, ceann sách mór, agus é curtha thar maoil le mionscríbhneoireacht. Níor tháinig mo dhuine go bun an leabhráin riamh: gach seans gur éirigh sé as an obair roimh a críochnú nó gur lig sé i ndearmad í. Cur síos a bhí ann, nó díolaim de chuimhní cinn fánacha, b’fhéidir, ar bhlianta a bhraighdeanais, an deich mbliana a chaith sé i ngeimhle. Uaireanta, thagadh athrach scéil i leaba na nótaí seo, áfach: scéal aisteach, uafásach fiú, a bhí breactha síos anseo agus ansiúd, mar a bheadh mo dhuine á scríobh ina ainneoin féin, agus tallann mire nó racht gealtachta ag luí air – sin é an dóigh a ndeachaigh na nótaí seo i bhfeidhm orm, ar a laghad, agus iad léite agam cupla uair.


mionscríbhneoireacht “small, fine writing”


curtha thar maoil “more than full”


níor tháinig mo dhuine go bun an leabhráin “the person I am talking about never finished the notebook, never reached the last page”


roimh a críochnú = roimh í a chríochnú



Maidir leis na cuimhní cinn ó laethanta na daorbhroide, Cuimhní Cinn ó Theach na Marbh mar a bhaist sé féin orthu in áit éigin den lámhscríbhinn, ba dóigh liom go raibh díol suime iontu agus gurbh fhiú iad a chur faoi bhráid an léitheora. Saol úr anaithnid a bhí ann, agus bhí draíocht orm agus mé ag teacht isteach ar thoscaí aistíocha an tsaoil áirithe sin, i gcruth is gur léigh mé féin cuid mhaith de le fiosracht mhór. Is féidir nach bhfuil an ceart agam. Leis an scéal a chur in aithne daoibh, roghnaím cupla caibidil ar dtús…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s